Historia sitodruku

Historia sitodruku

Historia sitodruku

Sitodruk jest jedną z najpopularniejszych metod nanoszenia nadruków na koszulki. Jednakże należy pamiętać o tym, iż technika ta nie została wynaleziona niedawno- jej początki sięgają już czasów starożytnych. W przeciągu wieków druk sitowy był systematycznie doskonalony, w pewnych momentach w historii uważany był nawet za formę sztuki. W jaki sposób sitodruk doszedł do stanu, w którym jest dzisiaj?

Etymologia, czyli skąd pochodzi określenie sitodruk

Istnieje wiele terminów i tradycji, z których pochodzi technika druku sitowego. Sitodruk z pewnością swoją nazwę zawdzięcza samemu procesowi druku- wszak matryca, która jest podstawą składa się z siatki (sita). Jednakże pojęcie sitodruku i jego pochodzenie najlepiej oddaje nazwa angielska, czyli screen printing (screen- zasłona, przesłona) lub silkscreen printing (silkscreen- przesłona z jedwabiu)- szczególnie ta ostatnia nawiązuje do korzeni, gdzie w wytwarzaniu matryc korzystano z jedwabnych nici. W późniejszych latach wykształciło się kolejne określenie, mianowicie mowa o serigrafii. Składa się ono z dwóch członów- z łacińskiego sericum (jedwab) oraz greckiego graphein (pisać, rysować).

Początki sitodruku

Sitodruk jest formą druku szablonowego, który pojawił się po raz pierwszy w Chinach w czasach Dynastii Song (960- 1279 r.). Został następnie przyjęty przez Japonię, która kontynuowała rozwój tej techniki. Mimo tego iż pierwsze wzmianki pochodzą z Chin, za ojców sitodruku uważa się właśnie Japończyków, którzy wynaleźli dwa ówczesne sposoby wykonywania sitodruku- Yuzensai Miyasaki, który w XVII w. był znany z ozdabiania kimon (katazome), oraz Zisukeo Hirose, w XIX w. po raz pierwszy korzystał z jedwabnych siatek (katagami lub ise-katagami).

Katazome można uważać za wstęp do sitodruku. Metodą tą ozdabiano głównie tkaniny, a przede wszystkim kimona. Polegała ona na wycięciu szablonu z trzech warstw papieru zwanego washi (wykorzystywany również m.in. do origami) i przyłożeniu go do materiału. Następnie za pomocą specjalnej pasty z mąki ryżowej nakładano film, który miał być barierą dla farby. Po utwardzeniu pasty nakładano farbę na całą powierzchnię tkaniny, którą pozostawiano do wyschnięcia. W ostatnim kroku prano materiał, z którego z łatwością schodziła pierwsza warstwa, czyli pasta ryżowa. Jednym z podstawowych plusów katazome było to, iż motywem można było z powodzeniem pokryć całą powierzchnię kimona, szablon w trakcie pracy można przekładać w kolejne miejsca.

Katagami z kolei było najbardziej podobną techniką do dzisiejszego sitodruku. Różnica między katazome a katagami była taka, iż w tej drugiej dodatkowo do ustabilizowania pozycji szablonu używano siatki uplecionej z jedwabnych nici (stąd angielskie silkscreen printing), niekiedy korzystano nawet z ludzkich włosów. Właśnie wykorzystanie w procesie siatki przyczyniło się do rozwoju sitodruku do formy, w której jest obecnie. Innym istotnym aspektem tej techniki jest sztuka- Zisukeo Hirose przyczynił się do powstania dziedziny, w której szablony same w sobie są dziełem. Nazwa katagami odnosi się w pierwszej kolejności właśnie do sztuki wykrawania misternych szablonów z papieru, która nawet w dzisiejszych czasach ma swoich pasjonatów.

Obie te techniki nadal cieszą się dużą popularnością, szczególnie w środowiskach gdzie kultura japońska i tradycja są głęboko zakorzenione.

Sitodruk na zachodzie

Sitodruk został wprowadzony do Europy mniej więcej w późnym XVIII w., niestety ówcześnie nie cieszyła się zbyt dużą popularnością ze względu słabego dostępu do materiałów ze wschodu. Dopiero po otwarciu granic Japonii sitodruk rozpoczął swój właściwy rozwój na zachodzie.

Pierwszy sukces miał miejsce już na początku XX w. w Wielkiej Brytanii, kiedy to Samuel Simon zaczął wykorzystywać ramę z jedwabną siatką oraz specjalny lakier w miejsce szablonu- swój pomysł nawet opatentował w 1907 r. Jednakże prawdziwa rewolucja sitodruku miała dopiero nastąpić.

W okolicach 1910 r. grupa brytyjskich drukarzy eksperymentowała z chemikaliami. Roy Beck, Charles Peter i Edward Owens testowali kwas chromowy w celu wytworzenia światłoczułego szablonu, co mogłoby zrewolucjonizować komercyjne wytwarzanie nadruków, niestety zaakceptowanie tego sposobu zajęłoby lata ze względu na niebezpieczne chemikalia, które zostały użyte. Ale dzięki temu rozwój sitodruku uzyskał rozpędu

Technika sitodruku zaczęła się coraz bardziej rozpowszechniać- głównie w Stanach Zjednoczonych. Sitodruku używano do wykonywania imitacji dekoracyjnych materiałów oraz tapet, również znalazło szerokie zastosowanie w dekoracji ścian, mebli i innych sprzętów. W czasach I wojny światowej John Pilsworth z San Francisco zapoczątkował druk wielokolorowy z jednej formy drukarskiej. Dużym krokiem naprzód było również wynalezienie filmu szelakowego przez Louisa F. D’Autremont, który był metodą bezpieczną a przede wszystkim szybszą i dokładną. Kropką nad i było odkrycie Josepha Ulano- film celulozowy okazał się najlepszą metodą wykonywania światłoczułych szablonów do druku, co przyspieszyło produkcję matryc i na dobre wprowadziło sitodruk do łask.

Automatyzacja przyczyniła się do dalszego rozpowszechnienia sitodruku. Można go było spotkać wszędzie- etykiety, koszulki, tapety, niekiedy gazety. Wszystko to dzięki rozwojowi techniki i wynalezieniu rotacyjnej maszyny do sitodruku. Była najbardziej popularnym narzędziem przy wykonywaniu nadruków przede wszystkim na ubraniach, co wywołało istny boom na sitodruk- każde przedsiębiorstwo zajmujące się drukiem zaopatrywało się w ową maszynę. Kropką nad i było udoskonalenie technologii w latach 80- wykonywanie nadruków wielokolorowych na maszynie rotacyjnej, dzięki której produkcja może odbywać się w pełni automatycznie i hurtowo, co z niewielkimi zmianami trwa do dnia dzisiejszego.

W zależności od budżetu, firmy inwestują w maszyny półautomatyczne...

... lub w pełni zautomatyzowane.

Sitodruk w sztuce

historia sitodruku, warhol Oprócz aspektów technologicznych warto wspomnieć również o zmianach w sztuce, które niósł za sobą sitodruk. Początkowo technika ta wykorzystywana była jedynie w poligrafii. Jednakże lata 30 XX w. przyniosły rozpowszechnienie druku sitowego wśród grupy plastyków pod kierunkiem Antony Velonisa, który napisał pierwszą książkę opisującą tą technikę. Sitodruk nigdy wcześniej nie cieszył się taką popularnością. W 1938 r. w Contemporary Arts Gallery w Nowym Jorku miala miejsce pierwsza wystawa grafik w technice serigrafii, a dwa lata później założono Narodowe Stowarzyszenie Serigrafów.

Zrewolucjonizowanie druku sitowego przyczyniło się do rozwoju op-artu (sztuka optyczna) oraz pop-artu (sztuka popularna). Lata 50 i 60 XX w. są najlepszym tego dowodem- w owych czasach prace tworzył Andy Warhol. Pomimo wcześniejszych sukcesów sitodruku, to właśnie on tak naprawdę przyczynił się do pełnej popularyzacji techniki druku sitowego w sztuce. Właściwie każdy zna jego prace- portrety Marilyn Monroe w różnych konfiguracjach kolorystycznych, czy też słynne grafiki przedstawiające butelki Coca-Coli lub puszki zupy Campbell' s.

Sitodruk- technika z bogatą historią

Sitodruk bez wątpienia jest jedną z technik wykonywania nadruków, która przeszła długą drogę- od dalekiego wschodu po Stany Zjednoczone, od czasów chińskich dynastii po dzień dzisiejszy. Nie bez przyczyny stała się tak popularna. Oprócz tradycji niesie ze sobą również praktyczne zastosowanie, ponieważ jest bardzo tania i skuteczna. Wszystko to dzięki latom doskonalenia technologii i dochodzenia do najwyższej jakości nadruku.


t-shirt Ograniczenie Prędkości t-shirt Wish YOU were BEER t-shirt Pacyfka
t-shirt Oj tam Oj tam t-shirt STOP ACTA t-shirt DZIECKO - Złote Dziecko
koszulka damska Ctrl + Alt + Delete t-shirt DZIECKO Klon Mamy Różowy Longsleeve Męski Lepszy Model Biało-Jasnoniebieski

Polecane

Sitodruk - technika nadruku bezpośredniego Sitodruk - technika nadruku bezpośredniego

Sitodruk (druk sitowy) to metoda wykonywania nadruku na tekstyliach za pomocą specjalnych farb i szablonów. Druk wykonywany jest bezpośrednio na tkan...

 

Termonadruk (lub inaczej termotransfer) Termonadruk (lub inaczej termotransfer)

to metoda wykonywania nadruku polegająca na wgrzaniu w materiał wyciętej folii lub wzoru naniesionego na papier transferowy. Technika ta ma swoje zas...

 

Druk sublimacyjny Druk sublimacyjny

Druk sublimacyjny Druk sublimacyjny staje się coraz częściej spotykaną metodą wykonywania nadruków nie tylko na koszulkach, ale i na wielu innych po...

 

Techniki Nadruku Techniki Nadruku

Obecnie istnieje wiele technologii wyrabiania nadruków na materiałach tekstylnych. Niektóre z nich mają swój początek już w czasach starożytnych a in...